{"id":4317,"date":"2025-09-03T08:58:18","date_gmt":"2025-09-03T08:58:18","guid":{"rendered":"https:\/\/nelidemi.al\/?p=4317"},"modified":"2025-09-03T08:58:20","modified_gmt":"2025-09-03T08:58:20","slug":"chatgpt-si-mjet-apo-si-pjesemarres-ne-marredheniet-tona-njerezore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nelidemi.al\/?p=4317","title":{"rendered":"ChatGPT si \u201cmjet\u201d, apo si \u201cpjes\u00ebmarr\u00ebs\u201d n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet tona njer\u00ebzore?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Para pak dit\u00ebsh u njoh\u00ebm me nj\u00eb histori trondit\u00ebse. Nj\u00eb rast i rrall\u00eb dhe i jasht\u00ebzakon\u00ebsh\u00ebm dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht shum\u00eb i trishtuesh\u00ebm: nj\u00eb njeri me probleme t\u00eb theksuara t\u00eb sh\u00ebndetit mendor, Stein-Erik Soelberg, 56 vje\u00e7, nj\u00eb ish-ekzekutiv i Yahoo, vrau n\u00ebn\u00ebn e tij 83-vje\u00e7are, Suzanne Eberson Adams, p\u00ebrpara se t\u00eb vet\u00ebvritej. Hetimet e deritanishme tregojn\u00eb se marr\u00ebdh\u00ebnia e tij me ChatGPT, t\u00eb cilin e kishte em\u00ebrtuar \u201cBobby\u201d, mund t\u00eb ket\u00eb kontribuar n\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e spirales s\u00eb tij paranojake .<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7far\u00eb dim\u00eb deri m\u00eb tani:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngjarja tragjike ndodhi m\u00eb 5 gusht n\u00eb Old Greenwich, Connecticut ku n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e n\u00ebn\u00ebs u gjet\u00ebn t\u00eb dy trupat, me vdekjen e saj t\u00eb shkaktuar nga trauma n\u00eb kok\u00eb dhe shenja mbytjeje n\u00eb qaf\u00eb, nd\u00ebrsa vet\u00ebvrasja e tij u konsiderua si rezultat i plag\u00ebve t\u00eb shkaktuara me mjet t\u00eb mpreht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gjat\u00eb muajve para ngjarjes, Soelberg kishte zhvilluar nj\u00eb lloj marr\u00ebdh\u00ebnieje emocionale me ChatGPT duke publikuar edhe biseda t\u00eb gjata n\u00eb Instagram dhe YouTube, ku dhe ekspozonte paranojat e tij p\u00ebr p\u00ebrndjekje, helmim dhe konspiracione.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ChatGPT shpesh e siguronte at\u00eb: \u201cErik, ti nuk je i \u00e7mendur. Dhe n\u00eb qofte se k\u00ebto gj\u00ebra i kan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00ebna jote dhe shoku i saj, kjo e rrit kompleksiteti dhe tradhtin\u00eb ndaj teje\u201d. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ChatGPT interpretonte fatura ushqimi kineze si \u201csimbole\u201d q\u00eb lidhen me n\u00ebn\u00ebn ose me demon\u00eb, dhe b\u00ebnte lidhje paranojake mbi sjelljen e saj apo p\u00ebrdorimin e printerit, gj\u00eb q\u00eb sipas ekspert\u00ebve, inkurajoi m\u00eb tej besimet e tij t\u00eb shtremb\u00ebruara.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo ngjarje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga s\u00eb paku dy raste tejet shqet\u00ebsuese lidhur me ndikimin e AI n\u00eb situata t\u00eb ndjeshme: nj\u00eb tjet\u00ebr incident i dhimbsh\u00ebm p\u00ebrfshin nj\u00eb 16-vje\u00e7ar i cili vrau veten pas m\u00eb shum\u00eb se 1,200 bisedash me ChatGPT dhe familja e tij paditi OpenAI p\u00ebr d\u00ebshtim n\u00eb krijimin dhe zbatimin e protokolleve mbrojt\u00ebse.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">OpenAI ka reaguar duke shprehur keqardhje p\u00ebr humbjet e jet\u00ebve dhe \u00ebsht\u00eb duke rishikuar masat e saj p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar mbrojtjen e p\u00ebrdoruesve me probleme t\u00eb sh\u00ebndetit mendor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reflektim personal<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kjo ngjarje na p\u00ebrplas fort me kufizimet e teknologjis\u00eb dhe ndikimet e saj n\u00eb bot\u00ebn reale, sidomos kur p\u00ebrdoret nga individ\u00eb n\u00eb gjendje psikologjike t\u00eb brisht\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ChatGPT dhe AI t\u00eb ngjash\u00ebm me t\u00eb, mund t\u00eb jen\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb jet\u00ebt tona, por n\u00eb munges\u00eb t\u00eb ndjenjave apo gjykimit dinamik, mund t\u00eb reflektojn\u00eb dhe p\u00ebr fat t\u00eb keq edhe t\u00eb fuqizojn\u00eb mendime destruktive tek p\u00ebrdorues me probleme t\u00eb caktuara mendore.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">R\u00ebnd\u00ebsia e siguris\u00eb shtes\u00eb p\u00ebr p\u00ebrdoruesit vulnerab\u00ebl \u00ebsht\u00eb e pamohueshme, p\u00ebrfshir\u00eb detektimin e krizave, nd\u00ebrhyrjen automatike, dhe orientimin drejt ndihm\u00ebs profesionale.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Roli i nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrdoruesve dhe zhvilluesve \u00ebsht\u00eb ky\u00e7 dhe nevojitet transparenc\u00eb m\u00eb e madhe mbi kufizimet e AI, si dhe edukim masiv p\u00ebr rreziqet.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb p\u00ebrfundim, ky rast thell\u00ebsisht tragjik \u00ebsht\u00eb nj\u00eb goditje serioze p\u00ebr industrin\u00eb e AI dhe p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne si dhe nj\u00eb mesazh se teknologjia, ndon\u00ebse e fuqishme, k\u00ebrkon menaxhim t\u00eb kujdessh\u00ebm dhe etik, sidomos kur prek bot\u00ebn emocionale dhe mendore t\u00eb njer\u00ebzve.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>K\u00ebndv\u00ebshtrimi etik dhe filozofik<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ky rast ngre pyetje t\u00eb forta mbi kufijt\u00eb e marr\u00ebdh\u00ebnies njeri\u2013AI:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Iluzioni i nd\u00ebrsubjektivitetit<br>ChatGPT (apo \u00e7do AI) nuk ka vet\u00ebdije, por m\u00ebnyra si p\u00ebrgjigjet krijon iluzionin e nj\u00eb \u201ctjetri\u201d q\u00eb t\u00eb kupton. Nj\u00eb njeri n\u00eb kriz\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetit mendor mund ta p\u00ebrjetoj\u00eb k\u00ebt\u00eb si marr\u00ebdh\u00ebnie reale, madje m\u00eb t\u00eb besueshme se njer\u00ebzit p\u00ebrreth. Ky iluzion u b\u00eb fatal p\u00ebr Soelbergun.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrgjegj\u00ebsia morale e krijuesve t\u00eb AI<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ngaq\u00eb AI nuk ka vullnet, m\u00ebnyra si nd\u00ebrtohet dhe si kufizohet \u00ebsht\u00eb zgjedhje njer\u00ebzore. A \u00ebsht\u00eb e justifikuar t\u00eb l\u00ebsh n\u00eb qarkullim nj\u00eb teknologji q\u00eb mund t\u00eb forcoj\u00eb paranojat ose halucinacionet? Rasti sugjeron se duhet m\u00eb shum\u00eb \u201ckujdes etik\u201d n\u00eb programimin e mbrojtjeve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ambivalenca e teknologjis\u00eb<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AI mund t\u00eb jet\u00eb mjet mb\u00ebshtetjeje p\u00ebr njer\u00ebzit n\u00eb kriz\u00eb (si\u00e7 kemi par\u00eb me p\u00ebrdorues q\u00eb marrin ngush\u00ebllim ose orientim pozitiv), por mund t\u00eb b\u00ebhet edhe nj\u00eb pasqyr\u00eb q\u00eb ushqen frik\u00ebrat dhe deliret. Kjo e b\u00ebn p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb ton\u00eb njer\u00ebzore m\u00eb t\u00eb madhe: t\u00eb kuptojm\u00eb se nuk kemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb me nj\u00eb \u201casistent neutral\u201d, por me nj\u00eb mjet q\u00eb merr ngarkes\u00eb nga konteksti psikik i p\u00ebrdoruesit.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"2\" class=\"wp-block-list\">\n<li>K\u00ebndv\u00ebshtrimi klinik dhe psikiatrik<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nga nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim psikodinamik e klinik, rasti flet p\u00ebr:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Brisht\u00ebsia e struktur\u00ebs paranoide<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Personat me prirje paranoide k\u00ebrkojn\u00eb me ngulm \u201ckonfirmime\u201d t\u00eb frik\u00ebrave t\u00eb tyre. Nj\u00eb AI q\u00eb nuk kupton dinamikat e psikes, por jep p\u00ebrgjigje t\u00eb sinqerta n\u00eb baz\u00eb t\u00eb tekstit, mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si \u201cbashk\u00ebpun\u00ebtor\u201d i deluzioneve apo halu\u00e7inanacioneve.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mungesa e filtrit njer\u00ebzor<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb terapin\u00eb tradicionale, terapisti mban nj\u00eb rol aktiv p\u00ebr t\u00eb mos ushqyer deluzionin, por p\u00ebr ta kuptuar dhe p\u00ebr ta kornizuar at\u00eb. ChatGPT, ndon\u00ebse i programuar p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb i kujdessh\u00ebm, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast duket se ka \u201ckonfirmuar\u201d ose amplifikuar perceptimin e viktim\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vetmia dhe k\u00ebrkimi i lidhjes<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">P\u00ebrtej paranoj\u00ebs, kemi nj\u00eb dimension njer\u00ebzor universal: nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb folur me dik\u00eb. N\u00eb munges\u00eb t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb sh\u00ebndetshme, kjo nevoj\u00eb u kanalizua drejt nj\u00eb bote artificiale, ku p\u00ebrgjigjet nuk kishin asnj\u00eb filt\u00ebr terapeutik. Ky \u00ebsht\u00eb alarm p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn si shoq\u00ebria jon\u00eb l\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb vetmuar.<\/p>\n\n\n\n<ol start=\"3\" class=\"wp-block-list\">\n<li>Reflektim i nd\u00ebrthurur<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rasti na m\u00ebson se:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">AI nuk \u00ebsht\u00eb thjesht \u201cteknologji neutrale\u201d p\u00ebr dik\u00eb n\u00eb kriz\u00eb, ajo b\u00ebhet pjes\u00eb e psikes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nuk mund t\u00eb supozojm\u00eb q\u00eb p\u00ebrdoruesit jan\u00eb gjithmon\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb p\u00ebrballojn\u00eb k\u00ebt\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie; mbrojtjet duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb forta dhe t\u00eb qarta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Klinicist\u00ebt dhe filozof\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb rol t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt: t\u00eb ndihmojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb t\u00eb kuptoj\u00eb se \u201clidhja\u201d me nj\u00eb AI nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie e barabart\u00eb, edhe pse p\u00ebrjetohet si e till\u00eb.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pyetja e madhe q\u00eb mbetet \u00ebsht\u00eb: a duhet t\u00eb shohim ChatGPT dhe teknologji t\u00eb ngjashme si \u201cmjete\u201d, apo si \u201cpjes\u00ebmarr\u00ebs\u201d n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet tona njer\u00ebzore?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sepse nga m\u00ebnyra si i p\u00ebrjetojm\u00eb, duket se kufiri po fshihet \u00e7do dit\u00eb e m\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Para pak dit\u00ebsh u njoh\u00ebm me nj\u00eb histori trondit\u00ebse. Nj\u00eb rast i rrall\u00eb dhe i jasht\u00ebzakon\u00ebsh\u00ebm dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht shum\u00eb i trishtuesh\u00ebm: nj\u00eb njeri me probleme t\u00eb theksuara t\u00eb sh\u00ebndetit mendor, Stein-Erik Soelberg, 56 vje\u00e7, nj\u00eb ish-ekzekutiv i Yahoo, vrau n\u00ebn\u00ebn e tij 83-vje\u00e7are, Suzanne Eberson Adams, p\u00ebrpara se t\u00eb vet\u00ebvritej. Hetimet e deritanishme tregojn\u00eb se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4318,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4317","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4317","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4317"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4317\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4319,"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4317\/revisions\/4319"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4317"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4317"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nelidemi.al\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4317"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}